diff --git a/src/import_common/core/autor.py b/src/import_common/core/autor.py
index c3b083f06..a051ee1da 100644
--- a/src/import_common/core/autor.py
+++ b/src/import_common/core/autor.py
@@ -3,9 +3,15 @@
 (jednostka, tytuł).
 """
 
+from django.contrib.postgres.lookups import Unaccent
 from django.db.models import Q
+from django.db.models.functions import Lower
 
 from bpp.models import Autor, Autor_Jednostka, Jednostka, Tytul
+from import_common.normalization import (
+    polish_english_first_name_variants,
+    remove_polish_diacritics,
+)
 
 
 def _try_get_autor_by_bpp_id(bpp_id: int | None) -> Autor | None:
@@ -143,6 +149,58 @@ def _try_match_autor_in_jednostka(
     return None
 
 
+def _try_match_autor_by_polish_english_variants(
+    imiona: str,
+    nazwisko: str,
+    jednostka: Jednostka | None,
+) -> Autor | None:
+    """Fallback dla wariantów pisowni polsko-angielskiej.
+
+    Stosuje ``unaccent`` na nazwisku po stronie bazy (Marańda↔Maranda)
+    oraz regułę ``v↔w`` na pierwszym imieniu (Eva↔Ewa, Viktor↔Wiktor).
+    Wymaga ``CREATE EXTENSION unaccent`` (instalowane przez migrację
+    0001_fulltext).
+
+    Zwraca autora tylko gdy istnieje **dokładnie jeden** kandydat —
+    przy ambiguity decyzja należy do użytkownika.
+    """
+    imiona = (imiona or "").strip()
+    nazwisko = (nazwisko or "").strip()
+    if not imiona or not nazwisko:
+        return None
+
+    first = imiona.split()[0]
+    variants_norm = {v.lower() for v in polish_english_first_name_variants(first)}
+    if not variants_norm:
+        return None
+
+    nazwisko_norm = remove_polish_diacritics(nazwisko).lower()
+
+    imie_q = Q()
+    for v in variants_norm:
+        imie_q |= Q(im_n=v) | Q(im_n__startswith=v + " ")
+
+    qs = (
+        Autor.objects.annotate(
+            naz_n=Lower(Unaccent("nazwisko")),
+            im_n=Lower(Unaccent("imiona")),
+        )
+        .filter(naz_n=nazwisko_norm)
+        .filter(imie_q)
+    )
+
+    if jednostka is not None:
+        qs_j = qs.filter(aktualna_jednostka=jednostka)
+        results = list(qs_j[:2])
+        if len(results) == 1:
+            return results[0]
+
+    results = list(qs[:2])
+    if len(results) == 1:
+        return results[0]
+    return None
+
+
 def _try_match_autor_with_orcid_or_tytul(imiona: str, nazwisko: str) -> Autor | None:
     """Ostatnia próba - szuka autora z ORCIDem lub tytułem."""
     imiona = (imiona or "").strip()
@@ -196,5 +254,10 @@ def matchuj_autora(
         if result:
             return result
 
+    # Warianty pisowni PL↔EN (diakrytyki + v↔w na imieniu)
+    result = _try_match_autor_by_polish_english_variants(imiona, nazwisko, jednostka)
+    if result:
+        return result
+
     # Ostatnia próba - autor z ORCIDem lub tytułem
     return _try_match_autor_with_orcid_or_tytul(imiona, nazwisko)
diff --git a/src/import_common/normalization.py b/src/import_common/normalization.py
index 86c9da3bd..117c0a4ac 100644
--- a/src/import_common/normalization.py
+++ b/src/import_common/normalization.py
@@ -444,3 +444,79 @@ def normalize_nazwisko_do_porownania(s: str) -> str:
     s = s.lower()
     s = s.replace("-", " ")
     return remove_extra_spaces(s)
+
+
+# Klastry typowych par/trójek imion polsko-angielskich.
+# Każdy klaster zawiera wszystkie nawzajem-wymienne pisownie w postaci
+# ASCII-lowercase (porównanie odbywa się po unidecode-fold + lowercase).
+# Imię może należeć do co najwyżej jednego klastra.
+POLISH_ENGLISH_NAME_CLUSTERS: tuple[frozenset[str], ...] = (
+    # Mężczyźni
+    frozenset({"jan", "john"}),
+    frozenset({"krzysztof", "christopher"}),
+    frozenset({"pawel", "paul"}),
+    frozenset({"piotr", "peter"}),
+    frozenset({"michal", "michael"}),
+    frozenset({"lukasz", "luke", "lucas"}),
+    frozenset({"tomasz", "thomas"}),
+    frozenset({"marek", "mark"}),
+    frozenset({"andrzej", "andrew"}),
+    frozenset({"stefan", "stephen", "steven"}),
+    frozenset({"jozef", "joseph"}),
+    frozenset({"mikolaj", "nicholas"}),
+    frozenset({"jakub", "jacob"}),
+    # Kobiety
+    frozenset({"maria", "mary"}),
+    frozenset({"anna", "ann", "anne"}),
+    frozenset({"katarzyna", "catherine", "katherine"}),
+    frozenset({"malgorzata", "margaret"}),
+    frozenset({"elzbieta", "elizabeth"}),
+    frozenset({"ewa", "eve"}),
+    frozenset({"magdalena", "madeleine"}),
+    frozenset({"aleksandra", "alexandra"}),
+    frozenset({"aleksander", "alexander"}),
+    frozenset({"helena", "helen"}),
+    frozenset({"teresa", "theresa"}),
+    frozenset({"dorota", "dorothy"}),
+)
+
+
+def polish_english_first_name_variants(imie: str | None) -> set[str]:
+    """Zwraca warianty pisowni imienia między polskim a angielskim.
+
+    Dwa źródła wariantów:
+
+    1. Reguła ``v↔w`` po unidecode-fold (Eva↔Ewa, Viktor↔Wiktor,
+       Wioletta↔Violetta) — fonetyczna, generyczna.
+    2. Mapa klastrów ``POLISH_ENGLISH_NAME_CLUSTERS`` dla typowych
+       par (Krzysztof↔Christopher, Paweł↔Paul, Maria↔Mary itp.) —
+       hand-curated, dotyczy imion bez wspólnego fonetycznego korzenia.
+
+    Zwraca zbiór wariantów obejmujący oryginalną pisownię oraz wszystkie
+    znormalizowane formy. Nigdy nie modyfikuje nazwisk — tam ``w`` jest
+    często autentyczną literą polską (``Wojciechowski`` ≠
+    ``Vojciechowski``).
+    """
+    if not imie:
+        return set()
+    imie = imie.strip()
+    if not imie:
+        return set()
+
+    variants = {imie}
+    # Reguła v↔w działa na ASCII-fold (żeby Łukasz dał Lukasz, etc.)
+    folded = remove_polish_diacritics(imie)
+    variants.add(folded)
+
+    for src, dst in (("v", "w"), ("V", "W"), ("w", "v"), ("W", "V")):
+        if src in folded:
+            variants.add(folded.replace(src, dst))
+
+    # Hand-curated klastry PL↔EN
+    folded_lower = folded.lower()
+    for cluster in POLISH_ENGLISH_NAME_CLUSTERS:
+        if folded_lower in cluster:
+            variants.update(cluster)
+            break
+
+    return variants
diff --git a/src/import_common/tests/test_autor_pl_en_matching.py b/src/import_common/tests/test_autor_pl_en_matching.py
new file mode 100644
index 000000000..ae1c604b2
--- /dev/null
+++ b/src/import_common/tests/test_autor_pl_en_matching.py
@@ -0,0 +1,133 @@
+"""Matchowanie autorów po wariantach pisowni polsko-angielskiej.
+
+Testy dla `matchuj_autora` w sytuacji, gdy importowane dane przychodzą
+ze źródła anglojęzycznego (CrossRef, DSpace EN), a w BPP siedzi polska
+pisownia: diakrytyki (Marańda↔Maranda) oraz transliteracja v↔w
+(Eva↔Ewa, Viktor↔Wiktor).
+"""
+
+import pytest
+from model_bakery import baker
+
+from bpp.models import Autor
+from import_common.core import matchuj_autora
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_match_diacritics_only():
+    """Marańda ↔ Maranda — sam unidecode-fold nazwiska."""
+    autor = baker.make(Autor, imiona="Adam", nazwisko="Marańda")
+    assert matchuj_autora(imiona="Adam", nazwisko="Maranda") == autor
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_match_v_to_w_first_name():
+    """Eva (źródło EN) ↔ Ewa (BPP) — regula v↔w na imieniu."""
+    autor = baker.make(Autor, imiona="Ewa", nazwisko="Kowalska")
+    assert matchuj_autora(imiona="Eva", nazwisko="Kowalska") == autor
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_match_w_to_v_first_name():
+    """Wiktor (BPP) ↔ Viktor (źródło EN) — działa w obie strony."""
+    autor = baker.make(Autor, imiona="Wiktor", nazwisko="Nowak")
+    assert matchuj_autora(imiona="Viktor", nazwisko="Nowak") == autor
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_match_full_pl_en_case():
+    """Literalny przypadek użytkownika: Ewa Marańda ↔ Eva Maranda."""
+    autor = baker.make(Autor, imiona="Ewa", nazwisko="Marańda")
+    assert matchuj_autora(imiona="Eva", nazwisko="Maranda") == autor
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_v_to_w_not_applied_to_surname():
+    """Regula v↔w nie dotyczy nazwisk: Wojciechowski nie pasuje do Vojciechowski.
+
+    Polskie nazwiska mają "w" jako autentyczną literę; transliteracja
+    pomyłkowo łączyłaby różnych ludzi.
+    """
+    baker.make(Autor, imiona="Jan", nazwisko="Wojciechowski")
+    assert matchuj_autora(imiona="Jan", nazwisko="Vojciechowski") is None
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_existing_iexact_match_still_works():
+    """Brak regresji: gdy iexact wystarczy, fallback PL↔EN się nie aktywuje."""
+    autor = baker.make(Autor, imiona="Anna", nazwisko="Nowak")
+    assert matchuj_autora(imiona="Anna", nazwisko="Nowak") == autor
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_ambiguous_pl_en_match_returns_none():
+    """Gdy fallback PL↔EN trafia w wielu kandydatów — zwracamy None.
+
+    Decyzja należy do użytkownika (UI pokazuje listę),
+    nie chcemy odgadywać.
+    """
+    baker.make(Autor, imiona="Ewa", nazwisko="Marańda")
+    baker.make(Autor, imiona="Eva", nazwisko="Maranda")
+    assert matchuj_autora(imiona="Eva", nazwisko="Maranda") is not None
+    # ^ exact match z drugą — to nie jest ambiguity (iexact pierwszy)
+
+    # Prawdziwy ambiguity: dwóch różnych Ewa/Eva o tym samym nazwisku
+    Autor.objects.all().delete()
+    baker.make(Autor, imiona="Ewa", nazwisko="Marańda")
+    baker.make(Autor, imiona="Eva", nazwisko="Marańda")
+    assert matchuj_autora(imiona="Eva", nazwisko="Maranda") is None
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_empty_inputs_return_none():
+    """Defensywnie: pusty input nie wybucha."""
+    baker.make(Autor, imiona="Jan", nazwisko="Kowalski")
+    assert matchuj_autora(imiona="", nazwisko="") is None
+    assert matchuj_autora(imiona=None, nazwisko=None) is None
+
+
+# ---------------------------------------------------------------------------
+# Klastry imion PL↔EN (hand-curated map)
+# ---------------------------------------------------------------------------
+
+
+@pytest.mark.django_db
+@pytest.mark.parametrize(
+    "imie_w_bazie, imie_w_imporcie",
+    [
+        ("Krzysztof", "Christopher"),
+        ("Christopher", "Krzysztof"),
+        ("Paweł", "Paul"),
+        ("Paul", "Paweł"),
+        ("Maria", "Mary"),
+        ("Małgorzata", "Margaret"),
+        ("Elżbieta", "Elizabeth"),
+        ("Łukasz", "Luke"),
+        ("Łukasz", "Lucas"),
+        ("Michał", "Michael"),
+        ("Andrzej", "Andrew"),
+        ("Tomasz", "Thomas"),
+        ("Józef", "Joseph"),
+        ("Aleksandra", "Alexandra"),
+        ("Aleksander", "Alexander"),
+        ("Ewa", "Eve"),  # uzupełnia v↔w (Ewa↔Eva)
+    ],
+)
+def test_match_pl_en_name_clusters(imie_w_bazie, imie_w_imporcie):
+    """Hand-curated mapa pokrywa typowe pary PL↔EN."""
+    autor = baker.make(Autor, imiona=imie_w_bazie, nazwisko="Kowalski")
+    assert matchuj_autora(imiona=imie_w_imporcie, nazwisko="Kowalski") == autor
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_name_cluster_does_not_create_false_positive():
+    """Imię spoza klastra nie matchuje przypadkowo: Marcin ≠ Mark."""
+    baker.make(Autor, imiona="Marcin", nazwisko="Kowalski")
+    assert matchuj_autora(imiona="Mark", nazwisko="Kowalski") is None
+
+
+@pytest.mark.django_db
+def test_cluster_combined_with_surname_unaccent():
+    """Klaster imion + unaccent nazwiska razem: Christopher Marańda ↔ Krzysztof Maranda."""
+    autor = baker.make(Autor, imiona="Krzysztof", nazwisko="Marańda")
+    assert matchuj_autora(imiona="Christopher", nazwisko="Maranda") == autor