Mağaza Gün Sonu (Mark-Out) ve Çözündürme Formu

Excel + VBA form for end-of-day stock count, sales reconciliation, thaw scheduling and next-day carryover in a coffee store. Documentation in Turkish; all data is synthetic.

Bir kahve mağazasında donuk ve günlük yiyeceklerin gün sonu sayımını, satışla karşılaştırmasını ve ertesi güne devrini yöneten Excel + VBA çalışma kitabı.

Not: Bu depo, bir kahve zincirinde standart stok formunu geliştirerek kurduğum ve bölgedeki 16 mağazayla paylaştığım gün sonu formunun sahte veriyle yeniden kurulmuş sürümüdür. Her mağaza formu kendi ürün yelpazesine göre uyarlayarak kullanıyordu. Orijinal dosyanın yapısı (sütunlar, hesaplar, SKT sayfası, yazdırılabilir form) korunmuştur. Ürünler, SKU'lar ve satış rakamları uydurmadır.

Orijinal sistemde günlük satış raporu şirketin ERP sisteminden (Oracle) indirilip bu forma okutuluyordu. Bu sürümde indirilen raporun yerini ornek-satis-raporu.xlsx alıyor; makro raporu aynı şekilde seçip okuyor.

Hangi problemi çözüyor

Her akşam kapanışta her ürün için şu soruların cevabı gerekir: Donukta ne kadar kaldı? Gün içinde ne kadar satıldı, ne kadar atıldı? Sayılan stok beklenenle tutuyor mu? Yarın rafa hangi ürün hangi son kullanma tarihiyle çıkacak?

Bu formda:

• Satış adetleri rapordan tek tuşla SKU'ya göre gelir.
• Beklenen kapanış ve fark (kayıp) kendiliğinden hesaplanır.
• Gün kapatıldığında bugünün kapanışı yarının stoğu olur ve form ertesi güne hazır hâle gelir. Günün kaydı arşive yazılır.
• Çözündürmeye alınan ürünlerin son kullanma tarihleri ayrı sayfada hesaplanır.

Öncesi

Satış adetleri rapordan ürün ürün bakılarak forma elle yazılıyor, kapanış farkları elle hesaplanıyor, ertesi günün devreden stokları elle taşınıyordu.

Dosyalar

Dosya	İçerik
markout-formu.xlsx	Çalışma kitabı (makrosuz). Formüller ve örnek veri içinde
markout.bas	VBA modülü. Excel'e içe aktarılır
ornek-satis-raporu.xlsx	Makroyu denemek için sahte günlük satış raporu

markout.bas içinde Türkçe karakter kullanılmamıştır. VBA düzenleyicisi .bas dosyalarını sistemin ANSI kodlamasıyla okuduğu için, bu sayede dosya hem GitHub'da hem de içe aktarıldıktan sonra VBA'da doğru görünür.

Sayfalar

Sayfa	Ne yapar
Nasil_Kullanilir	Günlük akış ve hesapların açıklaması
Markout	Ana form: donuk ve günlük bölüm, beklenen kapanış ve fark
SKT	Bugün çözündürmeye alınan ve dünden devreden ürünlerin çözündürme saatleri ve son kullanma tarihleri
Bos_Form	Kapanış sayımında elle doldurmak için yazdırılabilir boş form
Satis_Ortalama	Haftalık ve aylık satıştan ortalama günlük satış
Ayarlar	Mağaza adı, ortalama dayanağı, çözündürme saatleri, satış raporunun biçimi
Arsiv	Kapatılan her günün satırları

Hesaplar

• Donuk beklenen kapanış = devreden donuk + gelen − çözündürülen
• Günlük beklenen kapanış = devreden yiyecek + dondan çözülen − satış − tadım − atık
• Fark = sayılan kapanış − beklenen kapanış (eksi değer kayıptır)
• Dondan çözülen: bir önceki gün çözündürmeye alınan miktar. Çözündürme 16:00'da başlar, ertesi sabah 08:00'de biter.
• SKT = çözündürme bitiş tarihi + raf ömrü − 1. Ürün o gün mark-out saatinde (22:00) satıştan kaldırılır.
• Ortalama günlük satış = son 7 gün ÷ 7 veya son 30 gün ÷ 30. Bayram gibi kısa dönemlerde haftalık, genel planlamada aylık kullanılır. Çözündürme miktarı yöneticinin kararıdır; bu sütun karar için yardımcıdır.

Makrolar

Kısayol	Makro	Ne yapar
Ctrl+Shift+S	SatislariAl	Satış raporu dosyasını seçtirir. SKU ve adet sütunlarını okur, aynı SKU'nun satırlarını toplar, forma yazar. Raporda olup formda olmayan SKU'ları listeler.
Ctrl+Shift+P	GunSonuPDF	Formu Markout_<mağaza>_<tarih>.pdf olarak çalışma kitabının klasörüne kaydeder.
Ctrl+Shift+K	GunuKapat	Boş sayım varsa uyarır. Satırları arşive yazar. Sayılan kapanışları yarının devreden stoğuna, çözündürülenleri yarının "dondan çözülen" sütununa taşır. Günlük girişleri temizler, tarihi bir gün ilerletir.

Formül sütunlarına makro dokunmaz; hesaplar her zaman sayfada görünür kalır.

Kurulum

1. markout-formu.xlsx ve markout.bas dosyalarını indirin.

2. Çalışma kitabını açın, Alt+F11 ile VBA düzenleyicisini açın.

3. File > Import File… ile markout.bas dosyasını seçin.

4. Düzenleyiciyi kapatın. Dosyayı Farklı Kaydet > Excel Makro İçerebilen Çalışma Kitabı (*.xlsm) olarak kaydedin.

5. Kısayolların dosya her açıldığında hazır olması için: VBA düzenleyicisinde sol paneldeki ThisWorkbook'a çift tıklayın ve şu üç satırı yapıştırın:

   Private Sub Workbook_Open()
       KisayollariSessizAta
   End Sub

   Dosyayı kaydedip kapatın ve yeniden açın. (Bu adım atlanırsa kısayollar için her açılışta Alt+F8 > KisayollariAta çalıştırılır; makrolar Alt+F8 listesinden doğrudan da seçilebilir.)

Deneme

1. Markout sayfasında Ctrl+Shift+S'ye basıp ornek-satis-raporu.xlsx dosyasını seçin. Satış sütunu dolar; rapordaki 109999 kodlu ürünün formda olmadığı uyarısı çıkar.
2. Birkaç satıra donuk ve günlük "Sayılan Kapanış" girin; fark sütunları hesaplanır.
3. Ctrl+Shift+K ile günü kapatın. Arsiv sayfasına satırlar eklenir, tarih bir gün ilerler, sayılan kapanışlar devreden sütunlarına geçer.

Kendi verinize uyarlama

Nerede	Ne değiştirilir
Markout	Ürün satırları: kategori başlığı (SKU boş), SKU, ürün adı, raf ömrü (gün)
Satis_Ortalama	Aynı SKU'larla haftalık ve aylık satış
Ayarlar B8–B10	Satış raporunda SKU'nun ve adedin kaçıncı sütunda olduğu, verinin kaçıncı satırda başladığı
Ayarlar B5–B7	Çözündürme ve mark-out saatleri
markout.bas yapılandırma bloğu	Sayfa veya sütun yerleri değişirse sütun numaraları

Yeni ürün satırı eklendiğinde SKT ve Bos_Form sayfalarına da aynı satır için formül eklenmelidir.

Sınırlar

• Satış raporu ERP'den elle indirilir; makro indirmeyi yapmaz, indirilen dosyayı okur.
• GunuKapat geri alınamaz. Kapatmadan önce PDF almak önerilir.
• Makrolar Windows'ta Excel 2010 ve sonrasıyla yazılmıştır. Mac ve LibreOffice'te denenmemiştir.

Lisans

MIT. Ayrıntılar için LICENSE dosyasına bakın.